Sofya ve Rila: Katedraller ve Dağ Manastırı

Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da katedral, cami ve tiyatro aynı birkaç sokakta buluşur. Şehrin kültürel mekânlarına, dağların arasındaki Rila Manastırı'nı da ekledik.

Aleksandr Nevski Katedrali (Sofya)

1912'de tamamlanan Aleksandr Nevski Katedrali, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Bulgaristan'ın bağımsızlığı için hayatını kaybeden 200 binden fazla Rus askerine bir minnet anıtı olarak inşa edildi ve adını savaşta Bulgar milislere destek veren Çar II. Aleksandr'ın koruyucu azizinden alıyor. Altın yaldızlı kubbeleriyle Balkanlar'ın en büyük Ortodoks katedrallerinden biri olan yapı, 5.000 kişiyi ağırlayabiliyor.

Neo-Bizans üslubundaki iç mekân, İtalyan mermerinden yapılmış tahtları, Rus ve Bulgar ustaların elinden çıkan ikonaları ve devasa avize koleksiyonuyla dikkat çekiyor. Bodrum katındaki kript, Ortodoks dünyasının en zengin ikon koleksiyonlarından birine ev sahipliği yaparak Bulgar din sanatının bin yıllık gelişimini bir arada sunuyor.

Haritada göster – Aleksandr Nevski Katedrali (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Banya Başı Camii (Sofya)

Mimar Sinan'ın öğrencisi olduğu düşünülen Hoca Mimar Sinan Bey tarafından 1576'da inşa edilen Banya Başı Camii, Sofya'da hâlâ aktif olarak ibadete açık tek Osmanlı camisi. Adını, tam altından geçen doğal sıcak su kaynaklarından (banya) alıyor — caminin kubbesinden hâlâ buhar tütmesi bu yüzden.

Kırmızı-bej şeritli taş cephesi ve tek minaresiyle şehrin Osmanlı dönemine ait en görkemli anıtlarından biri olan cami, hemen karşısındaki kamusal sıcak su çeşmeleri ve tarihi hamam binasıyla birlikte Sofya'nın çok katmanlı — Roma, Osmanlı ve modern Bulgar — kentsel dokusunu tek bir meydanda özetliyor.

Haritada göster – Banya Başı Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Ivan Vazov Ulusal Tiyatrosu (Sofya)

1907'de açılan Ivan Vazov Ulusal Tiyatrosu, Bulgaristan'ın en eski ve en prestijli tiyatrosu; adını, ülkenin "edebiyatın babası" kabul edilen yazarı Ivan Vazov'dan alıyor. Viyanalı mimarların tasarladığı neoklasik bina, 1923'teki büyük bir yangının ardından aynı cepheyle yeniden inşa edildi.

Binanın önündeki geniş meydan ve fıskiyeli bahçe, Sofyalıların en sevdiği buluşma noktalarından biri; tiyatronun altın varaklı iç dekorasyonu, Bulgaristan'ın kültürel bağımsızlığının 20. yüzyıl başındaki en görkemli mimari ifadelerinden sayılıyor.

Haritada göster – Ivan Vazov Ulusal Tiyatrosu (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Largo Meydanı (Sofya)

Sofya'nın Sovyet dönemi mimarisinin en simgesel örneği olan Largo Meydanı, üç büyük devlet binasını (eski Komünist Parti binası, Başkanlık, Kültür Bakanlığı) çevreleyen anıtsal bir kompleks. Meydanın altında, Roma döneminden kalma Serdika antik kenti kalıntıları bulunuyor.

Meydanın merkezindeki cam piramit yapı, ziyaretçilerin yer altındaki Roma dönemi sokaklarını ve kalıntılarını görmesine olanak tanıyor; böylece aynı noktada Roma, Osmanlı ve Sovyet dönemi katmanları üst üste sergileniyor.

Haritada göster – Largo Meydanı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Rila Manastırı (Rila)

935'te aziz sayılan keşiş İvan Rilski tarafından kurulan Rila Manastırı, Bulgar Ortodoks Kilisesi'nin en önemli manastırı ve 1983'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Osmanlı döneminde defalarca yıkılıp yeniden inşa edilse de Bulgar kültürel kimliğinin sürekliliğinin sembolü olarak korundu.

Manastırın avlusunu çevreleyen kırmızı-siyah şeritli kemerler ve freskolu galeriler, dışarıdan kale gibi sade görünen yapının içinde adeta patlayan bir renk cümbüşü yaratıyor; Rila Dağları'nın ortasındaki bu konum, manastıra hem dini hem doğal bir ihtişam katıyor.

Haritada göster – Rila Manastırı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)