Saraybosna Başçarşı'da Gezilecek Yerler

Saraybosna'ya gelen herkesin yolu er ya da geç Başçarşı'ya düşer. 15. yüzyılda Osmanlılar tarafından şehrin ticaret merkezi olarak kurulan çarşı, bugün hâlâ Saraybosna'nın kalbi. Taş döşeli dar sokakları, bakırcı dükkânları, cami avluları ve çevapçılarıyla Başçarşı, Balkanlar'da Osmanlı şehir dokusunun en canlı biçimde yaşadığı yerlerden biri.

Çarşı küçük bir alana yayıldığı için tüm önemli noktaları yürüyerek, birkaç saat içinde görebilirsiniz. Ama acele etmeyin: Başçarşı, bir kahve molasıyla ağır ağır keşfedilecek bir yer.

Sebil

Başçarşı Meydanı'nın ortasındaki ahşap Sebil, Saraybosna'nın simgesi. İlk sebil 18. yüzyılda yaptırılmış; bugün gördüğünüz yapı ise 19. yüzyılın sonunda eski sebilin örnek alınmasıyla yeniden inşa edilmiş. Etrafında dolaşan güvercinler yüzünden buraya "Güvercin Meydanı" diyenler de var.

Yerel bir söylentiye göre Sebil'den su içen kişi Saraybosna'ya mutlaka geri döner. Meydan, çarşı gezisine başlamak için de en doğal buluşma noktası.

Haritada göster – Sebil (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Gazi Hüsrev Bey Camii

1530'larda Bosna Sancakbeyi Gazi Hüsrev Bey tarafından yaptırılan cami, Bosna Hersek'teki en önemli Osmanlı yapılarından biri. Kubbesi, şadırvanlı avlusu ve zarif minaresiyle klasik Osmanlı mimarisinin Balkanlar'daki güzel örneklerinden. Gazi Hüsrev Bey'in türbesi de caminin avlusunda yer alıyor.

Caminin çevresindeki medrese, hamam ve bedesten gibi yapılar, Gazi Hüsrev Bey'in vakfının şehre kazandırdığı külliyenin parçaları. Namaz vakitleri dışında ziyaret edebilir, avluda kısa bir mola verebilirsiniz.

Haritada göster – Gazi Hüsrev Bey Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Saat Kulesi

Gazi Hüsrev Bey Camii'nin hemen yanındaki Saat Kulesi, dünyadaki sayılı "alaturka" saatlerden birine sahip. Saat, güneşin batışını 12:00 kabul eden eski zaman sistemine göre çalışıyor; bu yüzden her gün elle ayarlanması gerekiyor.

Morića Han

16. yüzyıldan kalma Morića Han, Saraybosna'da bugüne ulaşan tek Osmanlı hanı. Bir zamanlar tüccarların ve kervanların konakladığı yapının avlusunda bugün kafeler, bir restoran ve halı dükkânları var. Ahşap balkonlu avluya girip bir Boşnak kahvesi söylemek, çarşı gezisinin en keyifli molalarından biri.

Haritada göster – Morića Han (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Kazandžiluk (Bakırcılar Sokağı)

Sebil'in hemen yanından başlayan Kazandžiluk sokağında, bakır işlemeciliği yüzyıllardır aynı dükkânlarda sürdürülüyor. Çekiç sesleri eşliğinde cezve, fincan takımı ve tepsi yapımını izleyebilir, Saraybosna'dan götürebileceğiniz en özgün hediyeyi burada bulabilirsiniz.

• İpucu: Üzerine isim ya da tarih kazınmış bir cezve takımı, kişiye özel ve kalıcı bir hatıra olur.

Haritada göster – Kazandžiluk (Bakırcılar Sokağı) (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bursa Bedesteni

Adını ipeğiyle ünlü Bursa'dan getirilen kumaşların satıldığı yer olmasından alan Bursa Bedesteni, 16. yüzyılda Rüstem Paşa tarafından yaptırıldı. Bugün Saraybosna Müzesi'ne ait bir sergi alanı olarak kullanılıyor ve şehrin tarihini özetleyen küçük ama öğretici bir koleksiyona ev sahipliği yapıyor.

Haritada göster – Bursa Bedesteni (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Ferhadiye Camii ve Latin Köprüsü

Başçarşı'dan batıya, Avusturya-Macaristan dönemi yapılarına doğru yürürken 16. yüzyıldan kalma Ferhadiye Camii'ni görürsünüz. Nehir kıyısına indiğinizde ise Miljacka üzerindeki Latin Köprüsü sizi bekliyor. 1914'te Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand'a yapılan ve Birinci Dünya Savaşı'nın fitilini ateşleyen suikast, köprünün hemen yanında gerçekleşti.

Ferhadija Caddesi üzerinde Doğu'dan Batı'ya geçtiğinizi yere işlenmiş "Sarajevo Meeting of Cultures" yazısından anlayabilirsiniz: bir yanınızda Osmanlı çarşısı, diğer yanınızda Avusturya-Macaristan cepheleri.

Haritada göster: Ferhadiye Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)Haritada göster: Latin Köprüsü (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Başçarşı’da Ne Yenir?

Başçarşı'da yemek denince akla ilk gelen şey çevapi: somun ekmeğinin içinde küçük ızgara köfteler, yanında soğan ve kaymak. Çarşıdaki çevapçılar arasında en bilinenlerden biri Ćevabdžinica Željo. Tatlı olarak baklava ya da tufahija, yanında da mutlaka bir Boşnak kahvesi deneyin.

Pratik Bilgiler

• Ne kadar zaman ayırmalı? Çarşıyı görmek için yarım gün yeterli; ama müzeler ve yemek molalarıyla birlikte bir tam gün ayırmanızı öneririz.
• Ne zaman gitmeli? Sabah erken saatler sakin ve fotoğraf için ideal; akşamüstü ise çarşı en canlı hâline bürünür.

Saraybosna'daki diğer tarihi yapılar için Saraybosna: Başçarşı'dan Umut Tüneli'ne yazımıza göz atabilirsiniz.