Kalkandelen: Alaca Camii ve Bektaşi Tekkesi

Şar Dağları'nın eteğindeki Kalkandelen, rengârenk cephesiyle Alaca Camii ve Balkanlar'ın en büyük Bektaşi tekkelerinden Harabati Baba Tekkesi ile Osmanlı mirasının sakin ama etkileyici bir durağı. Kalkandelen'de görülmesi gereken kültürel mekânlar:

Alaca Camii

Paşa Camii olarak da bilinen bu cami, ilk olarak 1438'de inşa edildi; bugünkü rengârenk hâlini ise 1833'te aldı. Efsaneye göre, dönemin iki zengin kız kardeşi Hurşide ve Mensure, evlenmek için biriktirdikleri çeyiz altınlarını camiye bağışlamayı tercih etti — cephedeki çiçek desenli panolar bu adanmışlığın anısına işlendi.

Kırmızı, sarı, yeşil ve mavi geometrik motiflerle bezeli dış cephesi, Osmanlı cami mimarisinde eşine az rastlanan bir örnek oluşturur. Kalkandelen'in simgesi hâline gelen cami, Şar Dağları'nın eteğindeki yeşillik içinde her mevsim ziyaretçilerini şaşırtmaya devam ediyor.

Haritada göster – Alaca Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Harabati Baba Tekkesi

16. yüzyılda kurulan bu Bektaşi tekkesi, Balkanlar'daki en büyük ve en iyi korunmuş derviş tekkelerinden biridir. İlk kurucusu, rivayete göre Kanuni Sultan Süleyman devrinde devlet görevini bırakıp dervişliği seçen ve 1551 civarında Kalkandelen'e gelen Sersem Ali Baba'dır; dergâh uzun süre onun adıyla anıldı. Bugünkü adını ise 18. yüzyılda Rumeli'ye gelip Sersem Ali Baba'nın kabri üzerine türbe yaptıran, dergâhı yeniden canlandırıp genişleten Harabati Baba'dan (ö. 1780) alır.

Bugün gördüğümüz yapıların çoğu 1799'da Recep Paşa'nın kurduğu vakıfla şekillendi: geniş bir avlu, meydan evi, misafirhane, türbeler ve şadırvandan oluşan bir külliye. Söğüt ağaçları ve çiçek tarhlarıyla bezeli bahçesi, Kalkandelen'in gürültüsünden uzak, meditatif bir sığınak sunar; tekke, Osmanlı döneminin tasavvuf kültürünü Balkanlar'da yaşatan az sayıdaki mekândan biridir.

Haritada göster – Harabati Baba Tekkesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)