York: Surlar, Minster ve Shambles Sokağı

Romalılar tarafından kurulan, Vikinglerin de izini taşıyan York; surlarla çevrili eski şehri, görkemli katedrali York Minster ve dar sokağı The Shambles ile İngiltere'nin en iyi korunmuş tarihi şehirlerinden biri.

York Minster

Kuzey Avrupa'nın en büyük gotik katedrallerinden biri olan York Minster, bugünkü hâliyle 1220-1472 arasında inşa edildi ve tamamlanması iki buçuk yüzyıl sürdü. Yapı, Roma döneminden kalma bir askeri kampın ve daha önceki bir Anglosakson kilisesinin üzerine kuruldu.

Katedralin Doğu Penceresi, tek parça ortaçağ camından oluşan dünyanın en büyük vitray paneli; kripti ise Roma, Viking ve Norman dönemlerinden kalma arkeolojik katmanları aynı anda gösteren nadir bir yer altı alanı.

Haritada göster – York Minster (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

York Şehir Surları

Roma döneminde başlayıp Viking ve Norman dönemlerinde katman katman genişletilen York'un şehir surları, İngiltere'deki en uzun ve en iyi korunmuş orta çağ kent surlarını oluşturuyor. 4,5 kilometrelik sur hattının büyük bölümü yürüyüşe açık.

Surlardaki dört ana kapıdan (bar) biri olan Micklegate Bar, tarihte İskoçya'dan gelen krallar dahil pek çok önemli ziyaretçinin şehre giriş töreninin yapıldığı kapıydı; kapının üzerine bir dönem idam edilenlerin başları teşhir edilirdi.

Haritada göster – York Şehir Surları (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

The Shambles

Orta çağdan kalma The Shambles, üst katları birbirine neredeyse değecek kadar öne eğilen ahşap çerçeveli binalarıyla İngiltere'nin en iyi korunmuş orta çağ sokaklarından biri. Adı, eski dönemde sokakta sıralanan kasap dükkânlarının vitrinlerini tanımlayan "shamel" kelimesinden geliyor.

Harry Potter'daki büyülü Diagon Alley'e ilham verdiği söylenen sokak, bugün küçük dükkânlar ve hediyelik eşya satıcılarıyla dolu; dar ve eğri yapısı yüzyıllar öncesinin kent planlamasını olduğu gibi koruyor.

Haritada göster – The Shambles (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Clifford Kulesi

Fatih Kral William'ın 1068'de yaptırdığı ahşap kalenin yerine 13. yüzyılda taştan inşa edilen Clifford Kulesi, York Kalesi'nden günümüze ulaşan tek büyük parça. Kule, adını 14. yüzyılda burada idam edilip cesedi zincirlerle asılı bırakılan Roger de Clifford'dan alır.

Kulenin en karanlık anısı 1190'da yaşandı: şehirdeki Yahudi cemaatinin bir kısmı, dışarıdaki saldırgan kalabalıktan kaçmak için kuleye sığındı ve kuşatma altında trajik bir sona sürüklendi — olay İngiltere ortaçağ tarihinin en ağır antisemitik şiddet vakalarından biri olarak anılıyor.

Haritada göster – Clifford Kulesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

York Sokakları

York'un sur içindeki dar, kıvrımlı sokakları ("snickelways" olarak da anılan geçitler), Viking, Norman ve Victoria dönemi mimarisinin iç içe geçtiği katmanlı bir doku sunuyor. Şehrin Viking adı olan "Jorvik"ten bugünkü "York"a uzanan isim değişimi de bu sokaklarda hâlâ hissediliyor.

Stonegate ve Petergate gibi ana sokaklar, Roma döneminden beri neredeyse aynı güzergâhı koruyor; şehrin "İngiltere'nin en çok hayalet görülen şehri" ününün kaynağı da bu dar, gaz lambalı sokaklardaki gotik atmosfer.

Haritada göster – York Sokakları (Google Haritalar yeni sekmede açılır)