Viyana: Habsburg'ların İhtişamlı Başkenti

Habsburg İmparatorluğu'nun başkenti Viyana, Hofburg ve Belvedere sarayları, Aziz Stephan Katedrali ve Efes'ten getirilen eserlerin sergilendiği Ephesos Müzesi ile imparatorluk ihtişamını bugüne taşır.

Avusturya Ulusal Kütüphanesi

Habsburg saray kütüphanesi olarak 1726'da tamamlanan bu görkemli salon (Prunksaal), İmparator VI. Karl'ın kişisel koleksiyonu üzerine kuruldu ve bugün 200.000'i aşkın tarihi ciltle Avrupa'nın en etkileyici barok kütüphanelerinden biri kabul edilir. Mimar Fischer von Erlach'ın tasarladığı 80 metrelik salonun tam ortasında, İmparator'un mermer heykeli yükselir.

Tavanı kaplayan Daniel Gran freski VI. Karl'ı bir kahraman olarak göklere çıkarırken, zeminden tavana uzanan ahşap raflardaki deri ciltli kitaplar salona sıcak, altın bir ışık katıyor. Avusturya Ulusal Kütüphanesi'nin kalbi sayılan bu salon, dünyanın en güzel tarihi kütüphane mekânlarından biri olarak anılıyor.

Haritada göster – Avusturya Ulusal Kütüphanesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Aziz Stephan Katedrali

Viyana'nın kalbinde yükselen Stephansdom, 12. yüzyılda Romanesk bir kilise olarak başlayıp yüzyıllar içinde bugünkü Gotik hâline evrildi. 137 metrelik güney kulesi "Steffl" lakabıyla anılır ve şehrin en tanıdık silüetini oluşturur; renkli sırlı kiremitlerle örülü çatısında Habsburg ve Viyana şehir arması zikzak desenler hâlinde işlenmiştir.

Katedralin altındaki katakomplarda, veba salgınlarında ölen 11.000'den fazla kişinin kemikleri ve Habsburg hanedanının iç organlarını barındıran kaplar bulunur. II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde çıkan yangında çatısı ve büyük çanı yok olan katedral, savaş sonrası halkın bağışlarıyla taş taş yeniden inşa edildi.

Haritada göster – Aziz Stephan Katedrali (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Hofburg İmparatorluk Sarayı

13. yüzyılda küçük bir kale olarak temelleri atılan Hofburg, 640 yıl boyunca Habsburg hanedanının kışlık ikametgâhı olarak genişletildi ve bugün 18 kanat, 19 avlu ve 2.600 odadan oluşan devasa bir saray kompleksine dönüştü. Her yeni hükümdar kendi zevkine göre yeni bir bölüm eklediği için saray, Gotik'ten neo-Barok'a farklı mimari dönemlerin iç içe geçtiği bir katmanlar müzesi gibidir.

Bugün Avusturya Cumhurbaşkanlığı makamı, Ulusal Kütüphane, İspanyol Binicilik Okulu ve çeşitli müzeler bu kompleks içinde yer alıyor; Michaelerplatz'daki kubbeli kapıdan içeri girenler, yüzyıllar boyunca imparatorların yürüdüğü aynı avlulardan geçiyor.

Haritada göster – Hofburg İmparatorluk Sarayı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Sisi Müzesi

Hofburg'un İmparatorluk Dairelerinde yer alan Sisi Müzesi, İmparatoriçe Elisabeth'in (Sisi) hem gerçek hayatını hem de ölümünden sonra oluşan efsanesini anlatan sergilerle 2004'te açıldı. Güzelliğine olan takıntısı, sıra dışı diyetleri, saatler süren saç bakımı ve saraya sığmayan özgürlük arayışıyla dönemin katı görgü kurallarına meydan okuyan bir imparatoriçenin eşyaları burada sergileniyor.

Müzenin en çarpıcı parçalarından biri, 1898'de Cenevre'de bir anarşist tarafından suikaste uğradığında üzerinde olan törenle yapılmış kopyası bir elbise. Yandaki gerçek İmparatorluk Dairelerinde ise Sisi'nin spor aletleriyle donatılmış özel jimnastik odasını ve İmparator Franz Joseph'in sade çalışma odasını görmek mümkün.

Haritada göster – Sisi Müzesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Belvedere Sarayı

Prens Eugene of Savoy'un Osmanlı'ya karşı kazandığı zaferlerin ardından 18. yüzyıl başında yazlık ikametgâh olarak inşa ettirdiği Belvedere, Üst ve Alt Belvedere olmak üzere iki barok saraydan ve aralarındaki geometrik bahçeden oluşur. Üst Belvedere'nin önündeki büyük havuzda sarayın altın-sarı cephesi ve yeşil kubbeleri suya yansır.

Bugün bir sanat müzesi olan Üst Belvedere, Gustav Klimt'in en ünlü eseri "Öpücük" başta olmak üzere dünyanın en büyük Klimt koleksiyonuna ev sahipliği yapıyor; sarayın kendisi de içindeki mermer merdiven boşluğu ve tavan freskleriyle koleksiyon kadar etkileyici bir sanat eseri sayılıyor.

Haritada göster – Belvedere Sarayı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Weltmuseum Wien

Hofburg'un Neue Burg kanadında 1928'den beri hizmet veren Weltmuseum Wien (Dünya Müzesi), Habsburg hanedanının yüzyıllar boyunca dünyanın dört bir yanından topladığı etnografik eserleri barındırır. Koleksiyonun köklerinde, 16. yüzyılda İmparator I. Ferdinand'ın "merak kabinesi" için Meksika'dan getirtilen Aztek tüy başlığı Penacho yer alır — dünyada tek örneği kalan bu eser müzenin en değerli parçası kabul edilir.

2017'deki büyük yenilenmenin ardından çağdaş bir müzecilik anlayışıyla yeniden düzenlenen salonlar, Afrika'dan Okyanusya'ya, Güney Amerika'dan Japonya'ya kadar geniş bir coğrafyayı kapsıyor; binanın kendisi de üzerindeki heykel ve kabartmalarla 19. yüzyıl saray mimarisinin görkemini yansıtıyor.

Haritada göster – Weltmuseum Wien (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Ephesos Müzesi

Avusturya Arkeoloji Enstitüsü'nün 19. yüzyıl sonunda Efes'te (bugünkü İzmir/Selçuk) yürüttüğü kazılarda bulunan eserlerin bir kısmı, dönemin Osmanlı-Avusturya anlaşmaları çerçevesinde Viyana'ya taşınarak Neue Burg'daki bu müzede sergilenmeye başladı. Müzenin başyapıtı, Roma İmparatoru Lucius Verus'un Part seferini (MS 161-165) anlatan ve kavisli koridor boyunca duvarlara yayılan 40 metrelik devasa mermer Part Anıtı frizi.

Frizdeki kabartmalarda savaş sahneleri, zafer alayları ve imparatorluk törenleri neredeyse iki bin yıl öncesinin gerçekçiliğiyle canlanır; mermer zeminli, tonozlu koridor boyunca yürüyen ziyaretçiler, Efes'in antik heykel ve mimari parçalarıyla adım adım Roma dönemi Anadolu'suna geçiş yapar.

Haritada göster – Ephesos Müzesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Heldenplatz

19. yüzyıl sonunda İmparator I. Franz Joseph'in Hofburg'u genişletme projesinin (Kaiserforum) tamamlanamayan parçası olarak düzenlenen Heldenplatz (Kahramanlar Meydanı), adını meydandaki iki dev atlı heykelden alır: Osmanlı'ya karşı savaşan Prens Eugene of Savoy ve Napolyon'a karşı savaşan Arşidük Karl. Meydanın arkasında Neue Burg'un yarım daire biçimli görkemli cephesi yükselir.

Meydan, 1938'de Anschluss'un ilan edildiği balkonun hemen önünde yer alması nedeniyle Avusturya'nın 20. yüzyıl tarihinin en ağır anılarından birini de taşır; bugün ise geniş çim alanları ve açık manzarasıyla hem yerel halkın hem ziyaretçilerin rahatça vakit geçirdiği bir kent meydanı.

Haritada göster – Heldenplatz (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Kraliyet Hazinesi

Hofburg'un Schweizerhof (İsviçre Avlusu) bölümünde yer alan İmparatorluk Hazine Dairesi, Habsburg hanedanının 1.000 yılı aşkın süredir biriktirdiği taç, asa ve kutsal emanetleri barındırır. Koleksiyonun kalbinde, 962'de I. Otto için yapılan ve yüzyıllarca Kutsal Roma-Cermen İmparatorları'nın taç giyme törenlerinde kullanılan İmparatorluk Tacı yer alır.

Yanı başındaki vitrinlerde 1602'de II. Rudolf için yaptırılan, sonradan Avusturya İmparatorluğu'nun resmi tacı hâline gelen mücevher kaplı Avusturya İmparatorluk Tacı, asa ve küre sergileniyor; efsaneye göre Mesih'in çarmıhından bir parça barındıran Kutsal Mızrak da dairenin en çok ziyaret edilen eserleri arasında.

Haritada göster – Kraliyet Hazinesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Kohlmarkt

Ortaçağ'dan beri kömür pazarı olarak kullanılan (adını da buradan alan) Kohlmarkt, 19. yüzyıldan itibaren Viyana'nın en lüks alışveriş caddesine dönüştü. Dar caddenin tam ekseninde, Michaelerplatz'daki Hofburg'un yeşil bakır kubbesi bir tablo çerçevesi gibi görünür — cadde boyunca yürüyenler adım adım saraya doğru ilerler.

1786'dan beri aynı adreste hizmet veren pastane Demel başta olmak üzere dünyaca ünlü moda evlerinin mağazalarını barındıran cadde, akşam ışıklandırmasıyla Viyana'nın en zarif yürüyüş güzergâhlarından biri olarak anılıyor.

Haritada göster – Kohlmarkt (Google Haritalar yeni sekmede açılır)