Vatikan: Aziz Petrus'tan Sistina Şapeli'ne

Roma'nın içinde yer alan dünyanın en küçük bağımsız devleti Vatikan, Aziz Petrus Bazilikası'ndan Bernini'nin kolonadına ve Michelangelo'nun fresklerini taşıyan Sistina Şapeli'ne kadar sanat tarihinin başyapıtlarını bir araya getirir.

Aziz Petrus Bazilikası

Havari Petrus'un MS 64 civarında şehit edildiği ve gömüldüğüne inanılan yerin üzerine inşa edilen Aziz Petrus Bazilikası, Rönesans'ın en büyük mimarlarının — Bramante, Raphael, Michelangelo ve Bernini — art arda elinden geçtiği yüz yılı aşkın bir inşa sürecinin ürünü. Michelangelo'nun tasarladığı 136,5 metrelik kubbe, tamamlandığı 1590'dan bu yana dünyanın en yüksek kubbelerinden biri olma özelliğini koruyor.

Bazilikanın girişindeki Pietà heykeli, Michelangelo'nun 24 yaşında tamamladığı ve imzasını attığı tek eseri olarak biliniyor. Bernini'nin tasarladığı, bazilikayı çevreleyen 284 sütunlu eliptik meydan ise "Kilise'nin kollarıyla dünyayı kucaklaması" fikrini simgeliyor — meydan aynı zamanda Papa'nın haftalık kutlamalarına on binlerce kişiyi ağırlıyor.

Haritada göster – Aziz Petrus Bazilikası (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Aziz Petrus Meydanı

Bernini'nin 1656-1667 arasında tasarladığı eliptik meydan, 284 Dor sütunu ve 88 pilastırla dört sıra halinde dizilmiş bir kolonatla çevrili; mimar bunu "Kilise'nin, dünyayı kucaklayan iki koluna" benzetmişti. Meydanın ortasındaki dikilitaş, MS 37'de İmparator Caligula tarafından Mısır'dan Roma'ya getirilmiş, hiçbir yazıt taşımayan tek Roma dikilitaşı olma özelliğini koruyor.

Kolonadın üzerinde, her biri farklı azizi betimleyen 140 heykel sıralanıyor. Meydan zemininde iki noktaya işaretlenmiş taş, dikilitaşın gölgesiyle çakıştığında dört sıralı kolonat tek sıraymış gibi görünüyor — bu optik hizalama Bernini'nin mimari hesaplarının bir parçası.

Haritada göster – Aziz Petrus Meydanı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bernini Kolonadı

Aziz Petrus Meydanı'nı çevreleyen dört sıralı Dor düzenindeki kolonat, Gian Lorenzo Bernini tarafından Papa VII. Alexander'ın isteğiyle tasarlandı; amaç hem büyük toplulukları güneş ve yağmurdan korumak hem de meydana giren ziyaretçiyi görkemli bir "kucaklama" hissiyle karşılamaktı. İnşaat 11 yıl sürdü ve toplamda 284 sütun ile 88 pilastırdan oluşuyor.

Sütunların tam ortasında durup bakıldığında dört sıra sütun tek bir sıraymış gibi hizalanıyor — Bernini'nin perspektif üzerine yaptığı matematiksel bir hesaplamanın sonucu. Üstteki balustrat boyunca dizilen 140 aziz heykeli, meydanı 1667'den bu yana gözetliyor.

Haritada göster – Bernini Kolonadı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Sistina Şapeli

1481'de Papa IV. Sixtus için inşa edilen şapel, papa seçiminin (konklav) yapıldığı yer olarak da biliniyor. Michelangelo, 1508-1512 arasında sırt üstü değil eğik bir platformdan çalışarak tavana 300'den fazla figür içeren "Genesis" sahnelerini resmetti — bunlardan "Âdem'in Yaratılışı" en tanınanı. Yirmi yıl sonra, 1536-1541'de aynı sanatçı bu kez altar duvarına "Kıyamet Günü"nü ekledi.

Duvarların yan panellerini Botticelli, Perugino ve Ghirlandaio gibi 15. yüzyıl ustaları resmetmişti — Michelangelo'nun tavanı bu erken eserlerin üzerine değil, boş bırakılan tavana yapıldı. Şapel, koruma amacıyla iklim kontrollü hale getirilmiş olsa da her gün binlerce ziyaretçi ağırlıyor.

Haritada göster – Sistina Şapeli (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bramante Merdiveni

Vatikan Müzeleri'nin çıkışında yer alan çift sarmal merdiven, adını Rönesans mimarı Donato Bramante'den alsa da aslında 1932'de mimar Giuseppe Momo tarafından, Bramante'nin 16. yüzyılda saraya tasarladığı orijinal rampalı merdivenden ilham alınarak inşa edildi. İki ayrı sarmal — biri çıkış, biri iniş için — birbirine hiç değmeden iç içe döner biçimde tasarlanmış.

Bronz korkulukları ve geometrik simetrisiyle merdiven, kuşbakışı bakıldığında hipnotik bir spiral desen oluşturuyor ve bu görünümüyle sosyal medyada en çok paylaşılan Vatikan kareleri arasına giriyor. Sadece işlevsel bir çıkış olmanın ötesinde, Rönesans mühendisliğinin zarafetini 20. yüzyıl yorumuyla birleştiren nadir yapılardan biri.

Haritada göster – Bramante Merdiveni (Google Haritalar yeni sekmede açılır)