Suriye: Halep Kalesi'nden Palmira'ya

Görkemli kalesi ve kapalı çarşılarıyla Halep'ten Halid bin Velid'in türbesinin bulunduğu Humus'a, Asi Nehri'nin su dolaplarıyla Hama'dan çöldeki antik kent Palmira'ya ve Akdeniz kıyısındaki Lazkiye'ye uzanan bir Suriye rotası.

Halep Kalesi (Halep)

Şehrin merkezindeki doğal bir tepe üzerinde binlerce yıldır katman katman inşa edilen Halep Kalesi, günümüze ulaşan hâliyle büyük ölçüde 13. yüzyıl Eyyubi dönemine ait; dünyanın en eski ve en büyük kalelerinden biri kabul ediliyor.

Kaleyi çevreleyen devasa taş surlar, geniş bir hendek ve dik eğimli bir toprak tepe üzerine inşa edilerek kaleyi neredeyse ele geçirilemez hâle getiriyordu. Kalenin tek girişi olan zikzak biçimli köprülü kapı, saldırganların doğrudan giriş yapmasını imkânsız kılacak şekilde tasarlanmıştı; surların üzerinden bakıldığında, Halep'in eski şehir dokusu ile çevresindeki modern kentin sınırları net bir şekilde ayrışıyor.

Kale, 2012-2016 arasındaki Halep çatışmalarında ağır hasar gördü ve UNESCO tarafından "tehlike altındaki dünya mirası" listesine alındı; savaş sonrası başlatılan restorasyon çalışmalarıyla kalenin görkemli taş girişi ve surları yeniden ziyarete açıldı.

Haritada göster – Halep Kalesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Halep Eski Şehir Sokakları (Halep)

1986'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Halep Eski Şehri, Roma ızgara planı üzerine kurulu ama sonraki Bizans, Eyyubi, Memlük ve Osmanlı dönemlerinin eklemeleriyle katmanlaşmış dar taş sokaklardan oluşuyor.

2012-2016 çatışmalarında büyük tahribat gören bölgenin bir kısmı, uluslararası kurumların desteğiyle sürdürülen restorasyon projeleriyle adım adım yeniden ayağa kaldırılıyor; taş cepheli evler ve kemerli geçitler, şehrin binlerce yıllık ticaret ve zanaat geleneğinin izlerini hâlâ taşıyor.

Haritada göster – Halep Eski Şehir Sokakları (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Halep Çarşısı (Halep)

13 kilometreyi aşan kapalı geçitleriyle dünyanın en uzun kapalı çarşılarından biri olan Souq al-Madina, Halep'in yüzyıllarca İpek Yolu üzerindeki en önemli ticaret merkezlerinden biri olmasının mirası. Baharat, sabun, ipek ve deri gibi bölgeye özgü ürünlerin ticareti burada yüzyıllarca sürdü.

2012'deki çatışmalarda çarşının büyük bölümü yandı; savaş sonrası başlatılan onarım çalışmaları, taş kemerli tonozları ve tarihi dükkân cephelerini adım adım yeniden canlandırarak çarşıyı kısmen yeniden hizmete açtı.

Haritada göster – Halep Çarşısı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Halid bin Velid Camii (Humus)

İslam'ın ilk dönem büyük komutanlarından ve "Allah'ın Kılıcı" (Seyfullah) lakaplı Halid bin Velid'in türbesi üzerine 20. yüzyıl başında Osmanlı döneminde inşa edilen bu cami, açık renkli taş kaplaması ve ikiz minareleriyle Humus'un en tanınan simgesi.

Cami, Selçuklu-Osmanlı geçiş dönemi mimari unsurlarını yansıtan kubbeli tasarımıyla, İslam tarihinin fetih dönemine ait en önemli komutanlarından birine adanmış az sayıdaki büyük anıtsal yapıdan biri olarak öne çıkıyor.

Haritada göster – Halid bin Velid Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Palmira (Palmira)

Suriye çölünün ortasında bir vaha üzerine kurulan Palmira, MÖ 1. yüzyıldan MS 3. yüzyıla kadar İpek Yolu ticaretinin kilit durağı olarak büyük bir zenginliğe ulaştı. Kentin en parlak dönemi, Roma'ya meydan okuyan Kraliçe Zenobia'nın MS 3. yüzyıldaki kısa ama etkili hükümdarlığıydı.

Grek-Roma mimarisiyle yerel Sami ve Pers etkilerinin harmanlandığı sütunlu caddeleri ve tapınaklarıyla 1980'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan kent, 2015-2017 arasında IŞİD tarafından Bel ve Baalşamin tapınakları dahil pek çok yapısı kasıtlı olarak yıkıldı. Bu, modern tarihte bir dünya mirası alanına yönelik en ağır kültürel tahribat vakalarından biri olarak kayda geçti; uluslararası kurumlar bugün kentin dijital ve fiziksel restorasyonu üzerinde çalışıyor.

Haritada göster – Palmira (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Hama Su Dolapları (Hama)

Asi Nehri üzerinde yüzyıllardır dönen dev ahşap su dolapları (norialar), Hama şehrinin en tanınan simgesi. Bazıları Bizans dönemine, hatta daha eskiye tarihlenen bu çarklar, insan gücü kullanmadan yalnızca nehir akıntısıyla su kaldırıp kanallar aracılığıyla tarım arazilerini ve şehri sulamak için tasarlandı.

17 metreye varan çaplarıyla dünyanın en büyük geleneksel su dolapları arasında sayılan norialar, döndükçe çıkardıkları karakteristik gıcırtılı sesle de tanınıyor; bu ses, yerel halk arasında "Asi'nin ağıtı" olarak şiirsel bir şekilde anılıyor.

Haritada göster – Hama Su Dolapları (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Lazkiye Sahili (Lazkiye)

Suriye'nin Akdeniz kıyısındaki en büyük limanı olan Lazkiye, antik dönemde Fenike ve sonrasında Roma kolonisi olarak kurulmuş köklü bir liman kenti. Şehrin kumsalları, ülkenin sınırlı Akdeniz kıyı şeridinin en popüler tatil bölgelerinden birini oluşturuyor.

Kayalık koylar ve ince kumlu plajların birbirini izlediği sahil şeridi, gün batımında Akdeniz'in üzerine düşen ışıkla Suriye kıyı kültürünün en sakin ve en az bilinen yüzlerinden birini gösteriyor.

Haritada göster – Lazkiye Sahili (Google Haritalar yeni sekmede açılır)