Lizbon ve Sintra: Alfama'dan Pena Sarayı'na

Tejo Nehri'nin kıyısında tepelere yayılan Lizbon, Belém Kulesi ve Jerónimos Manastırı ile Keşifler Çağı'nın izlerini taşır. Rotayı, masalsı saraylarıyla ünlü Sintra ile tamamladık.

Belém Kulesi (Lizbon)

1514-1520 arasında Tejo Nehri'nin ağzını korumak için inşa edilen Belém Kulesi, Portekiz'in Keşifler Çağı'nın simgesidir. Denizcilerin uzun yolculuklara çıkarken son, dönerken ilk gördükleri yapıydı — bu yüzden Lizbonlular için hem uğurlama hem karşılama anıtı sayılır.

Manuel üslubunun en saf örneklerinden: cephede halat düğümleri, denizcilik motifleri ve Mesih Tarikatı haçları taş üzerine işlenmiştir. Kulenin bir köşesinde, Portekizli denizcilerin Hindistan'dan getirdiği bir gergedanın kabartması bulunur — Avrupa taş işçiliğinde bir gergedanın ilk betimlemesi olduğu söylenir. UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Haritada göster – Belém Kulesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Jerónimos Manastırı (Lizbon)

Vasco da Gama'nın Hindistan yolunu açmasının ardından, 1501'de Kral I. Manuel tarafından bu keşfe şükran olarak yaptırılmaya başlandı. İnşaat bir asır sürdü ve büyük ölçüde baharat ticaretinden alınan vergiyle finanse edildi — yapı, adeta Portekiz'in okyanus zenginliğinin taşa dönüşmüş hali.

Manuel üslubunun zirvesi kabul edilen manastırın iki katlı kemer avlusu, her biri farklı işlenmiş sütunlarıyla dünyanın en zarif kloster örneklerinden. Kilisesinde Vasco da Gama'nın ve şair Luís de Camões'in lahitleri yan yana durur. UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Haritada göster – Jerónimos Manastırı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Santa Justa Asansörü (Lizbon)

Lizbon'un yedi tepesi üzerine kurulu olması, alçaktaki Baixa ile yukarıdaki Chiado semti arasında ciddi bir kot farkı yaratıyordu. 1902'de açılan bu 45 metrelik dökme demir asansör, iki semti birbirine bağlayarak sorunu çözdü — başlangıçta buharla, 1907'den beri elektrikle çalışıyor.

Neo-gotik demir işçiliği, Eyfel Kulesi'ni akla getirir; tasarımcısı Raoul Mesnier du Ponsard'ın Gustave Eiffel'in öğrencisi olduğu sıkça anlatılır. Tepedeki seyir terasından Baixa'nın ızgara sokakları, Rossio Meydanı ve São Jorge Kalesi tek kadrede görünür. Bugün hâlâ toplu taşımanın parçası olarak işletiliyor.

Haritada göster – Santa Justa Asansörü (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

28 Numaralı Tramvay (Lizbon)

Sarı "Remodelado" vagonlar 1930'lardan kalma; Lizbon'un dar, dik ve keskin virajlı sokakları modern tramvayların geçişine izin vermediği için bu küçük ahşap araçlar hiç emekliye ayrılmadı. 28 numaralı hat, Martim Moniz'den Campo de Ourique'e uzanır.

Güzergâh şehrin en tarihi semtlerini — Graça, Alfama, Baixa, Chiado ve Estrela — tek biletle dolaştırdığı için turistik bir tur niteliği kazandı. Sabah erken saatlerde binmek, hem kalabalıktan hem yankesicilerden kaçınmanın bilinen yolu; yerel halk için ise hâlâ sıradan bir toplu taşıma hattı.

Haritada göster – 28 Numaralı Tramvay (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Alfama (Lizbon)

Adını Arapça "al-hamma" (kaplıca) kelimesinden alan Alfama, Lizbon'un en eski semti. 1755'teki büyük depremde şehrin çoğu yerle bir olurken, sağlam kaya zemin üzerindeki Alfama büyük ölçüde ayakta kaldı — bu yüzden bugün hâlâ deprem öncesi Lizbon'un dokusunu taşıyan tek mahalle.

Dar merdivenli sokaklar, çamaşır asılı balkonlar ve küçük meydanlarla örülü semt, aynı zamanda fado müziğinin evi. Akşamları küçük tavernalardan yükselen bu hüzünlü şarkılar UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde. Tepedeki Miradouro das Portas do Sol terası, kızıl çatılar ve Tejo Nehri manzarasının klasik kadrajıdır.

Haritada göster – Alfama (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Pena Sarayı (Sintra)

Sintra tepelerindeki bir manastır harabesi üzerine, Kral Eş II. Ferdinand tarafından 1842-1854 arasında yaptırıldı. Avrupa'nın en erken Romantik dönem saraylarından biridir ve Bavyera'daki Neuschwanstein'dan yaklaşık 30 yıl öncedir — yani masalsı şato modasını başlatan yapılardan.

Sarı, kırmızı ve mor kanatlarıyla kasıtlı olarak eklektik: Neo-Manuel, Neo-Mağribi ve Neo-Rönesans öğeleri yan yana durur. Berrak havada Lizbon'dan bile görülebilen saray, çevresindeki 200 hektarlık egzotik ağaçlarla dolu parkla birlikte UNESCO Dünya Mirası kapsamındadır. Sintra'nın sık sisi, sarayı bulutların üzerinde yüzüyormuş gibi gösterir.

Haritada göster – Pena Sarayı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Quinta da Regaleira (Sintra)

1904-1910 arasında zengin bir işadamı olan Carvalho Monteiro'nun, İtalyan mimar Luigi Manini'ye yaptırdığı Quinta da Regaleira, gotik, rönesans ve mason-alşimist sembollerin iç içe geçtiği gizemli bir malikâne-bahçe kompleksi. Sintra'nın diğer sarayları gibi kraliyete değil, özel bir koleksiyoncuya ait.

Bahçedeki "Bitmemiş Kuyu" (Poço Iniciático), aslında hiç su içermeyen, sarmal merdivenlerle 27 metre aşağı inen ve mason inisiyasyon törenlerine gönderme yaptığı düşünülen simgesel bir yapı; kuyunun dibinden başlayan gizli tüneller malikânenin diğer noktalarına çıkıyor.

Haritada göster – Quinta da Regaleira (Google Haritalar yeni sekmede açılır)