Kazan: Kremlin, Kul Şerif ve Tatar Mirası

İdil (Volga) Nehri kıyısındaki Tataristan'ın başkenti Kazan, Kul Şerif Camii ile katedralin aynı kale surları içinde yan yana durduğu Kazan Kremlini ile Türk-Tatar mirasının en canlı şehirlerinden biri.

Kazan Kremlini

Volga Bulgarları ve Kazan Hanlığı dönemlerinden kalma bir kale üzerine, Korkunç İvan'ın 1552'de şehri fethinin ardından Rus mimarlarca yeniden inşa edilen Kazan Kremlini, 2000'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Kremlin, Tatar-Müslüman ve Rus-Ortodoks mimarisinin aynı sur içinde bir arada bulunduğu dünyada nadir örneklerden biri.

Aynı avluda hem Kul Şerif Camii'nin hem de 16. yüzyıldan kalma Muştulanma Katedrali'nin yükselmesi, Tataristan'ın yüzyıllardır süregelen çok dinli-çok kültürlü kimliğinin somut bir ifadesi olarak gösteriliyor.

Haritada göster – Kazan Kremlini (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Kul Şerif Camii

Kazan Kremlini içindeki Kul Şerif Camii, adını 1552'de Rus kuşatmasına karşı savunmayı örgütleyen ve şehir düşerken hayatını kaybeden imam Kul Şerif'ten alır. Orijinal cami kuşatmada yıkılmış, bugünkü yapı 1996-2005 arasında Tataristan'ın bağımsızlık sonrası kimlik inşasının bir parçası olarak yeniden yapılmıştı.

Sekiz minaresi ve turkuaz kubbesiyle Rusya'daki en büyük camilerden biri olan yapı, aynı zamanda İslam kültürü müzesine ev sahipliği yaparak Tatar-Müslüman mirasının hem dini hem müzeal bir merkezi hâline geldi.

Haritada göster – Kul Şerif Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Söyembika Kulesi

Kazan Kremlini'nin içindeki 58 metrelik eğik tuğla kule, adını Kazan Hanlığı'nın son hanının eşi Söyembika'dan alır. Efsaneye göre Korkunç İvan, güzelliğiyle ünlü Söyembika'yla evlenmek istemiş, kadın da yedi günde bir kule inşa edilmesi şartını koyup kule tamamlanınca kendini tepesinden atmıştır — tarihsel kanıtı olmayan ama yaygın anlatılan bir efsane.

Pisa Kulesi'ninkine yakın bir eğime sahip olan kule, zemin kaymaları nedeniyle 20. yüzyılda birkaç kez güçlendirme çalışmasından geçti; bugün Kazan'ın en tanınan simgelerinden biri.

Haritada göster – Söyembika Kulesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bauman Caddesi

Kazan'ın Arbat'ı olarak da anılan Bauman Caddesi, 16. yüzyıldan beri şehrin ana ticaret yolu. Yaya bölgesi boyunca sıralanan barok ve klasik cepheli tarihi binalar, kafeler ve heykellerle Kazan'ın en canlı sosyal alanını oluşturuyor.

Caddedeki dev bronz kedi heykeli, Kazan'ın "Kazan kedisi" efsanesine gönderme yapar — İmparatoriçe II. Yekaterina'nın, Kazan'ın fare bulaşmayan kedilerini fare sorunuyla mücadele etmesi için St. Petersburg'a getirttiği anlatılır.

Haritada göster – Bauman Caddesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Kazan Ailesi Merkezi

2013'te açılan Kazan Ailesi Merkezi (Kazan Semye Sarayı), dev bir kazan (kap) formundaki mimarisiyle şehrin adına doğrudan görsel bir gönderme yapıyor — "Kazan" kelimesi zaten Rusça'da "kazan/kap" anlamına geliyor. Bina, nikâh törenlerinin yapıldığı resmi bir devlet dairesi.

Gece projeksiyon gösterileriyle aydınlatılan cephesi, Kazan Nehri kıyısındaki modern silüetin en dikkat çekici parçalarından biri; yapı, şehrin Sovyet sonrası büyük mimari yatırımlarının sembollerinden sayılıyor.

Haritada göster – Kazan Ailesi Merkezi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)