Berlin: Duvarın İzinden Brandenburg'a

Brandenburg Kapısı'ndan Reichstag'ın cam kubbesine, Berlin Duvarı'nın kalıntılarından Checkpoint Charlie'ye Berlin, 20. yüzyılın en çarpıcı hikâyelerinden birini sokaklarında anlatır. Berlin'de görülmesi gereken kültürel mekânlar:

Berlin Televizyon Kulesi

1969'da Doğu Almanya hükümeti tarafından, sosyalizmin teknolojik gücünü göstermek amacıyla inşa edilen Fernsehturm, 368 metreyle Almanya'nın en yüksek yapısı. Kulenin gövdesindeki dönen restoran, 200 metre yükseklikte Berlin'in 360 derecelik manzarasını sunuyor.

Kulenin en meşhur kazası ise tamamen kazara ortaya çıktı: güneş ışığı, metal kürenin yüzeyine belirli açılarda vurduğunda bir haç şekli yansıtıyor. Dinsizliği resmî politika edinmiş bir devletin başkentindeki bu "kazara haç", Batı Berlinliler arasında alaycı bir şekilde "Papa'nın İntikamı" olarak anılır oldu.

Haritada göster – Berlin Televizyon Kulesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Brandenburg Kapısı

1791'de mimar Carl Gotthard Langhans tarafından Atina Akropolisi'ndeki Propylaea'dan ilham alınarak inşa edilen Brandenburg Kapısı, Berlin'in en eski ve en tanınmış anıtı. Tepesindeki dört atlı zafer arabası heykeli Quadriga'yı 1806'da Napolyon Paris'e taşımış, 1814'te Prusya kapıyı geri getirmişti.

20. yüzyılda kapı, Berlin Duvarı'nın hemen arkasında kalarak bölünmüş şehrin en güçlü simgesi hâline geldi; Reagan'ın 1987'deki "Bu duvarı yıkın" çağrısı buradan yapıldı. 1989'da duvarın yıkılışının ardından binlerce Berlinlinin kutlama için buluştuğu nokta olan kapı, bugün Almanya'nın birleşmesinin sembolü olarak anılıyor.

Haritada göster – Brandenburg Kapısı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

East Side Gallery

Berlin Duvarı'nın ayakta kalan en uzun parçası (1,3 km) olan East Side Gallery, 1990'da duvarın Doğu tarafına 21 ülkeden 118 sanatçının yaptığı resimlerle dünyanın en büyük açık hava galerisine dönüştürüldü. Galerinin en ünlü eseri, Dmitri Vrubel'in Brejnev ile Honecker'in "kardeşçe öpücüğünü" tasvir ettiği "Tanrım, Bu Ölümcül Aşktan Beni Koru" adlı freski.

Duvarın soğuk savaş döneminde sadece Doğu Berlin tarafından boyanabildiği ve o dönemde ölümcül bir sınır olduğu düşünüldüğünde, aynı yüzeyin bugün özgürlük ve birlik mesajları taşıyan renkli bir sanat eserine dönüşmüş olması galeriyi hem tarihî hem de sembolik açıdan güçlü kılıyor.

Haritada göster – East Side Gallery (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Checkpoint Charlie

Soğuk Savaş boyunca Doğu ve Batı Berlin arasındaki en ünlü sınır kapısı olan Checkpoint Charlie, adını NATO fonetik alfabesindeki "Charlie" harfinden alıyor (Alpha ve Bravo'dan sonraki üçüncü kontrol noktası). 1961'de burada ABD ve Sovyet tanklarının birbirine metrelerce yakın mesafede saatlerce beklediği gerilimli karşılaşma, üçüncü dünya savaşı korkusunu tetiklemişti.

Bugün orijinal kontrol kulübesinin bir kopyası ve dönemin askeri üniformalarıyla poz veren figüranlar, o dönemin gerilimini turistlere yaşatıyor. Hemen yanındaki Duvar Müzesi, Doğu'dan Batı'ya kaçmak için kullanılan yaratıcı yöntemleri (gizli araba bölmeleri, ev yapımı balonlar) sergiliyor.

Haritada göster – Checkpoint Charlie (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Gendarmenmarkt

Berlin'in en güzel meydanı kabul edilen Gendarmenmarkt, adını 18. yüzyılda burada konuşlanan Gens d'armes süvari alayından alıyor. Meydanı üç görkemli yapı çevreliyor: birbirinin neredeyse aynısı olan Alman Katedrali ve Fransız Katedrali, ile aralarında yükselen, mimar Karl Friedrich Schinkel'in tasarladığı Konzerthaus konser salonu.

İkinci Dünya Savaşı'nda ağır hasar gören meydan, Doğu Almanya döneminde titizlikle restore edildi. Bugün Aralık ayında Almanya'nın en şık Noel pazarına ev sahipliği yapan meydan, klasik müzik konserleri ve mimari zarafetiyle Berlin'in kültürel kalbi olarak anılıyor.

Haritada göster – Gendarmenmarkt (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Berlin Katedrali

Spree Nehri kıyısında, Müze Adası'nın hemen yanında yükselen Berlin Katedrali'nin bugünkü hâli 1905'te tamamlandı; İtalyan Rönesansı ve Barok üslupların görkemli bir bileşimi. Yeşil bakır kubbesi ve zengin iç süslemeleriyle Protestan Almanya'nın en anıtsal kilisesi olarak inşa edildi.

Katedralin kripta bölümünde Hohenzollern hanedanına ait 100'e yakın lahit bulunuyor — Prusya kraliyet ailesinin resmi mezarlığı burası. İkinci Dünya Savaşı'nda bombalarla ağır hasar gören kubbe, yıllar süren restorasyonla yeniden ayağa kaldırıldı; kubbe galerisinden Müze Adası ve şehir manzarası izlenebiliyor.

Haritada göster – Berlin Katedrali (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Reichstag Camı Kubbesi

1894'te tamamlanan Reichstag binası, 1933'teki gizemli yangının ardından yıllarca harabe hâlde kaldı. Almanya'nın yeniden birleşmesiyle mimar Norman Foster'a yeni bir kubbe tasarlama görevi verildi; 1999'da açılan camdan kubbe, hükümetin şeffaflığını simgeliyor — ziyaretçiler spiral bir rampada yürüyerek meclis salonunun tam üzerinden geçiyor.

Kubbenin ortasındaki 360 aynadan oluşan koni, gün ışığını meclis salonuna yansıtırken aynı zamanda güneşi takip ederek fazla ısıyı dışarı atan otomatik bir güneşlik görevi görüyor. Ücretsiz ziyaret edilebilen kubbe, hem mimari bir başyapıt hem de demokrasinin görünürlüğünün mimari bir ifadesi.

Haritada göster – Reichstag Camı Kubbesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Charlottenburg Sarayı

Berlin'de ayakta kalan en büyük Prusya kraliyet sarayı olan Charlottenburg, 1695'te Kral I. Friedrich'in eşi Sophie Charlotte için yazlık ikametgâh olarak yaptırıldı. Yıllar içinde genişletilen saray, Barok ve Rokoko üslupların zarif örnekleriyle Prusya kraliyet ailesinin zevkini yansıtıyor.

Sarayın arkasındaki geniş bahçeler, önce Fransız, sonra İngiliz peyzaj mimarisi akımıyla yeniden düzenlendi; göletler, köşkler ve mozole ile şehir içinde huzurlu bir kaçış noktası sunuyor. İkinci Dünya Savaşı'nda büyük hasar gören saray, savaş sonrası titiz bir restorasyonla özgün ihtişamına kavuşturuldu.

Haritada göster – Charlottenburg Sarayı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)