Bahreyn: Kaleler, Çarşılar ve Hayat Ağacı

Körfez'in ortasındaki küçük ada ülkesi Bahreyn, dört bin yıl önce Mezopotamya ile Hindistan arasındaki ticaretin merkezi olan Dilmun uygarlığına ev sahipliği yaptı; sonraki yüzyıllarda ise inci avcılığıyla ün kazandı. Dilmun'un başkentinden çölün ortasındaki Hayat Ağacı'na, Bahreyn'de görülmesi gereken mekânlar:

Bahreyn Kalesi (Manama)

Manama'nın batısında, deniz kıyısındaki yapay bir tepenin üzerinde yükselen Bahreyn Kalesi (Kal'at el-Bahreyn), 2005'ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Tepe, yaklaşık MÖ 2300'den MS 16. yüzyıla kadar aynı noktada üst üste kurulan yerleşimlerin katmanlarından oluşuyor; bu yerleşimlerin en önemlisi, Mezopotamya kaynaklarında cennet gibi anlatılan Dilmun uygarlığının başkenti.

Bugün tepede görülen taş kale, 16. yüzyıldaki Portekiz hâkimiyeti döneminden kalma. Surların üzerinden bakıldığında bir yanda kazı alanları, diğer yanda turkuaz deniz ve Manama silueti görünüyor; alanın yanındaki müze ise Dilmun'dan kalan buluntuları sergiliyor.

Haritada göster – Bahreyn Kalesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

El Fatih Ulu Camii (Manama)

Bahreyn'in en büyük camisi olan El Fatih Ulu Camii, 1987'de dönemin emiri Şeyh İsa bin Selman Al Halife tarafından yaptırıldı ve adını 18. yüzyılın sonunda Bahreyn'i fethederek Al Halife hanedanının yönetimini başlatan Ahmed el-Fatih'ten aldı. Aynı anda 7.000'den fazla kişiyi ağırlayabilen caminin devasa kubbesi, dünyanın en büyük fiberglas kubbeleri arasında gösteriliyor.

İtalyan mermeri, Avusturya camı ve Hindistan'dan getirilen tik ağacından oyma kapılarla süslenen cami, Müslüman olmayan ziyaretçilere de rehberli turlarla açık. İslam ve Bahreyn kültürü hakkında bilgi verilen bu turlar, ülkenin misafirperver yüzünü yansıtıyor.

Haritada göster – El Fatih Ulu Camii (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bab el-Bahreyn ve Manama Çarşısı (Manama)

1949'da inşa edilen Bab el-Bahreyn ("Bahreyn Kapısı"), yapıldığı dönemde deniz kıyısında yer alıyor ve limandan gelenleri karşılayan resmî bir kapı işlevi görüyordu. O yıllarda hükümet ofislerine de ev sahipliği yapan yapı, sonraki dolgu çalışmalarıyla bugün şehrin içinde kaldı; kemerli girişi Manama'nın tarihî çarşısına açılıyor.

Kapıdan geçince başlayan dar sokaklarda kumaşçılar, baharatçılar, kuyumcular ve parfüm dükkânları sıralanıyor. Bahreyn helvası, safran, gül suyu ve rengârenk fenerler satan dükkânlar arasında dolaşmak, modern Manama'nın hemen yanında eski liman kentinin havasını solumak demek.

Haritada göster – Bab el-Bahreyn ve Manama Çarşısı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Bahreyn Dünya Ticaret Merkezi (Manama)

Manama silueti denince akla ilk gelen Bahreyn Dünya Ticaret Merkezi, 2008'de tamamlanan ve yaklaşık 240 metre yüksekliğindeki ikiz kuleleriyle ülkenin en tanınan modern yapısı. Yelken biçimli iki kulenin arasındaki üç köprü, her biri yaklaşık 29 metre çapında birer rüzgâr türbini taşıyor; yapı, rüzgâr türbinlerini tasarımına entegre eden ilk gökdelen olarak mimarlık tarihine geçti.

Kulelerin yelken formu, körfezden esen rüzgârı türbinlere yönlendirip hızını artıracak şekilde tasarlandı. Gün batımında kıyıdan ya da geceleri renkli ışıklarla aydınlatıldığında izlenen kuleler, Bahreyn'in denizle iç içe, geleceğe dönük yüzünü simgeliyor.

Haritada göster – Bahreyn Dünya Ticaret Merkezi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Rifa Kalesi (Rifa)

Rifa şehrinde, Huneyniye Vadisi'ne hâkim bir sırtın üzerinde yükselen Rifa Kalesi, resmî adıyla Şeyh Selman bin Ahmed el-Fatih Kalesi, 1812'de inşa edildi. Bahreyn uzun yıllar bu kaleden yönetildi ve Al Halife ailesinin birçok üyesi burada yaşadı.

Restorasyonun ardından ziyarete açılan kalede, rüzgâr kuleleriyle serinletilen odalar, ahşap tavanlar ve geleneksel Bahreyn mimarisinin iç avluları geziliyor. Kalenin burçlarından vadiye uzanan manzara, özellikle gün batımında etkileyici.

Haritada göster – Rifa Kalesi (Google Haritalar yeni sekmede açılır)

Hayat Ağacı (Cebel Duhan)

Bahreyn'in güneyindeki çölde, ülkenin en yüksek noktası Cebel Duhan'ın yakınında, küçük bir kum tepesinin üzerinde tek başına yükselen Hayat Ağacı, yaklaşık 400 yaşında olduğu tahmin edilen bir gaf ağacı (Prosopis cineraria). Kilometrelerce çevresinde başka ağaç bulunmayan bu çorak arazide ağacın nasıl yaşadığı uzun süre merak konusu oldu; en yaygın açıklama köklerinin çok derindeki yeraltı suyuna ulaştığı yönünde.

Yerel anlatılar bu noktayı Aden Bahçesi'nin kalıntısıyla ilişkilendiriyor; yakınlarında yapılan kazılarda ise yüzlerce yıl öncesine ait yerleşim izleri ve çanak çömlek parçaları bulundu. Gün batımında çölün sarı tonları arasında yemyeşil duran ağaç, Bahreyn'in en sıra dışı durağı.

Haritada göster – Hayat Ağacı (Google Haritalar yeni sekmede açılır)